Besi Rasyonu Nasıl Hazırlanır?
Rasyon hazırlamanın ilk adımı, hayvanın canlı ağırlığından günlük kuru madde tüketimini tahmin etmektir. Bu araç, DMI değerini canlı ağırlığın yüzdesi olarak alır (örneğin besi sığırında %2,5). Ardından hedeflenen canlı ağırlık artışına göre ham protein ve enerji seviyesi belirlenir.
Hesaplayıcımız neleri dikkate alır?
- Kuru madde tüketimi: Canlı ağırlık × profil yüzdesi ile hayvanın günlük KM ihtiyacı bulunur.
- Hedef artış: Besi sığırında ADG düşükse protein/enerji hedefi düşürülür, yüksekse yükseltilir.
- Pearson karesi: Seçilen kaba ve kesif yemden hedef proteini tutturacak karışım oranı hesaplanır.
- Kuru madde çevrimi: KM miktarı, yemin KM yüzdesiyle taze ağırlığa çevrilerek pratik tüketim miktarı bulunur.
- Maliyet: Taze yem miktarı birim fiyatla çarpılarak günlük ve dönem maliyeti elde edilir.
Kuru Madde ve Pearson Karesi ile Denge
Yemlerin su oranı çok değişkendir; silaj gibi ıslak yemlerde taze ağırlık, besin miktarını abartılı gösterir. Bu yüzden tüm protein, enerji ve oran hesapları kuru madde üzerinden yapılır. Pearson karesi ise iki yemin protein değerini kullanarak hedefe ulaşan basit bir karışım oranı verir.
Hedef protein, seçilen kaba yemin ve kesif yemin protein değerleri arasında değilse matematiksel olarak çözüm yoktur. Bu durumda araç uyarı verir; daha yüksek/düşük proteinli bir yem seçmeniz veya hedefi gerçekçi bir aralığa çekmeniz gerekir. Unutmayın; protein hedefine ulaşmak tek başına yeterli değildir, enerji (TDN), lif dengesi, mineral ve vitamin desteği de rasyonun ayrılmaz parçasıdır.